• Foto-01.jpg
  • Foto-02.jpg
  • Foto-03.jpg
  • Foto-04.jpg
  • Foto-05.jpg
  • Foto-06.jpg
  • Foto-07.jpg
logo2

 

 

Czy dziś jest potrzebna pedagogika katolicka?

Wywiad z J.E. Ks. Bp. Prof. Dr hab. Stanisławem Stolarikiem (Koszyce – Słowacja)

- przeprowadził: Ks. Prof. Dr hab. Jan Zimny

 

1. Ksiądz Biskup zapewne doskonale pamięta czasy swego dzieciństwa. Jak mi wiadomo, rodzice Księdza Biskupa już nie żyją, ale owoc ich trudu wychowawczego żyje w postaci osoby Księdza Biskupa. Proszę powiedzieć, co szczególnego wyróżniało w rodzinie w zakresie wychowania?

Tak jak to już zaznaczył ks. Profesor, moi rodzice już nie żyją, ale to, czego nas nauczyli w wychowaniu zarówno mnie jak i moje rodzeństwa, to wciąż żyje i jest aktualne. Ba w kolejnych latach, każdy z nas jest jeszcze bardziej świadomy ogromnego bogactwa jakie nam przekazałi do serca nasi rodzice. Nasi rodzice byli ludźmi ciężkiej pracy, uprzejmi, pracowici i bardzo wierzący. Wychowywali nas do pracowitości i twardego życia. Zostawili nam wspaniałe dziedzictwo wartości, na którym możemy budować własne życie.

Tak ako naznačil ks.profesor, moji rodičia už nežijú, ale to, čo vložili výchovou do môjho srdca a sŕdc mojich súrodencov, je stále živé a prítomné. Ba s pribúdajúcimi rokmi si každý z nás ešte viac uvedomuje, aké nesmierne bohatstvo nám vložili do sŕdc naši rodičia. Naši rodičia boli jednoduchí, úprimní, pracovití a veriaci. Aj nás viedli k pracovitému a čestnému životu. Zanechali nám dedičstvo hodnôt, na ktorých môžeme budovať svoj život.

2. Każdy człowiek, każdy rodzic ma swoją osobowość, swoje cechy charakteru. Czym wyróżniali się rodzice księdza Biskupa w kontekście wychowania katolickiego?

Były to trudne czasy komunizmu, ale rodzicze wbrew wszystkiemu prowadzili nas do wiary.  Rodzice posyłali nas na różne nabożeństwa, co potem nawet utrudniało nam podejmowanie starań na dalsze studia. W ten sposób mysmy dojrzewali. Ale ojciec nauczył nas odwagi, nie lękąć się, ale iść przez życie ze swoimi celami a nie jak tylko jak jakaś masa bez duszy.

Boli to ťažké časy komunizmu, ale rodičia nás napriek všetkému viedli ku viere. Rodičia nás prihlásili i na vyučovanie náboženstva, čo potom robilo problémy pri hlásení sa na ďalšie štúdiá. Tým sme okusovali i posmešky okolia. Ale táto výchova nás naučila nebáť sa ísť v živote za svojim cieľom a nenechať sa unášať masou bez duše.

3. Ksiądz Biskup wychował się w rodzinie gorliwie katolickiej. Czym ten katolicyzm się wyróżniał?

Posiadam ośmiorga rodzeństwa. Rodzice nas prowadzili ku temu, abyśmy żyli z wiarą, modlili się, szanowali kościelne święta a szczególnie niedziele. Mogę poświadczyć, że moja mama, od kiedy wyszła za mąż, modliła się o to, aby miała syna kapłana. Musiała mieć wielką wiarę, nadzieję, kiedy się narodziłem jako siódme dziecko. I w tym dała przykład – wytrwałej i ufnej modlitwy.

Pochádzam z ôsmich detí. Rodičia nás viedli k tomu, aby sme žili život viery, modlili sa, zachovávali cirkevné sviatky a zvlášť nedeľu. Rád zároveň vydávam svedectvo, že moja mama, odkedy sa vydala, modlila sa za to, aby mala syna kňaza. Musela mať veľkú dôveru a nádej, keďže som sa narodil ako siedme dieťa. I v tom dala príklad – vo vytrvalosti v dôvernej modlitbe.                                                                                                

4. Obecnie jesteśmy świadkami upadku autorytetów, nieskuteczności systemów wychowawczych. Jak Ksiądz Biskup uważa, gdzie leży tego przyczyna?

Myślę, że przyczyną osłabienia dziś autorytetu, jest utrata szacunku do ogólnie przyjętych wartości. Człowiek posunął się do takiej płaszczyzny, kiedy ważnymi wartościami jest majątek, aktualny sukces, kariera. Wielu nie chce sobie uświadomić, że takie uwzględnienie kryteriów, zmienia w każdej chwili i autorytet, a tacy ludzie często dzis nazwani są „celebrytami“. Jeśli nie przywrócimy na nowo wartości i godności człowieka, nie znajdziemy przyszłości. Dziś prawdziwymi i autentycznymi „celebrytami“ są zdolni i odważni ojcowie, którzy troszczą się o swoje rodziny. Jest dla nas wszystkich oczywistym, że są to odważni ludzie, i ci będą uznani przez nas za autorytet, będziemy wtedy nadal takie autorytety szanować a tamte odrzucać. Myślę, że wielki wpływ na osłabienie autorytetu ma fakt, że bardzo często naśladujemy tych, którzy swoim stylem życia żyją tak, że nie chcą zmienić w swoim zyciu czegokolwiek, nie są dla nas moralnym przykładem. Uzasadnienie zrozumienia kryzysu autorytetu jest obecne w nas, ale to trzeba przezwyciężyć.

Myslím si, že príčinou oslabenia autority, je strata citlivosti pre všeobecne platné hodnoty. Človek sa posunul do roviny, keď hodnotou je majetok, aktuálny úspech, kariéra. Mnohí si nechcú uvedomiť, že takto nastavené kritériá, menia každú chvíľu i autority, alebo ako sa to dnes nazýva „celebrity“. Ak sa nevrátime k všeobecne platným kritériám hodnoty a dôstojnosti človeka, nenájdeme cestu vpred. Pre mňa sú opravdivými „celebritami“ mnohí statoční otcovia a mamy, ktorí sa zodpovedne starajú o svoje rodiny. Je aj na nás všetkých, či za autority bude považovať statočných ľudí, alebo takéto autority budeme naďalej spochybňovať a odmietať. Myslím, že veľa na oslabení autority ako takej má fakt, že veľmi ľahkovážne nasledujeme tých, ktorí svojim štýlom života žijú tak, že nech sa dopustíme čohokoľvek, nie sú pre nás morálnou výčitkou. Kríza chápania autority je usadená v nás, a to treba prekonať.

5. Czy Ksiądz Biskup uważa, że pedagogika katolicka ma swe uzasadnienie w procesie wychowawczym? Jeśli tak to jakie?

Katolickie wykształcenie jest powrotem do ogólnie stosowanych wartości. Na pierwszym miejscu jest katolicki wychowawca – nauczyciel, który jest świadkiem wartości i wzorem.

Katolícka výchova je návratom k všeobecne platným hodnotám. Na prvom mieste stojí katolícky pedagóg, ktorý je svedkom hodnôt, vzorom.

6. Ksiądz Biskup jako profesor, filozof, a zarazem doświadczony naukowiec, jak by określił, czym jest lub winna być pedagogika katolicka?

Katolicka pedagogika jest tą, której treść i metodologia wychowuje całą osobowość  człowieka w intelektualnym wymiarze, ale także wychowuje do odwagi i charakter. Już w starożytnej Grecji pedagogika rozumiana była jako integralne wychowanie ludzkiej osobowości, to oznacza, że akcent był położony na moralny profil nauczyciela, aby swoim przykładem mógł wychować swoich uczniów.

Katolícka pedagogika je tá, ktorá obsahovo i metodoligicky vychováva celú osobnosť človeka v intelektuálnom rozmere, ale aj ku statočnosti a charakternosti. Už v starom Grécku bola pedagogika chápaná ako komplexná výchova ľudskej osobnosti, to znamená, dôraz sa kládol i na morálny profil učiteľa, aby i svojim príkladom mohol vychovávať svojich žiakov.

7. Powstają dziś nowe inicjatyw dla rozwoju pedagogiki katolickiej. Jedną z nich jest powstająca Międzynarodowa Rada Pedagogiki Katolickiej „Emaus“. Jakie rady i wskazówki udzielił by Ksiądz Biskup temu Zespołowi?

Każda inicjatywa, która się rodzi, nie może być tylko jedną z kolejnych, niech daje dobro i nadzieję. Sama nazwa mówi o uczniach, którzy idą wystraszeni z Jeruzalem. Napełnieni są ludzkim oczekiwaniem. Spotkanie z Chrystusem pokazuje im wartość prawdy a oni wracają do miasta, z którego w zuchwalstwie i beznadziei uciekali. Niech zatem "Emaus", jako instytucja pedagogiczna, przypomina żywego Chrystusa, który wzmacnia wystraszonych i wracających do miasta, gdzie mają służyć i dawać świadectwo.

Každá iniciatíva, ktorá sa takto rodí, nemôže byť len jednou z ďalších, nech je ponukou dobra a nádeje. Sám názov hovorí o učeníkoch, ktorí utekajú sklamaní z Jeruzalema. Nenaplnili sa ich ľudské očakávania. Stretnutie s Kristom im odhalí pravé hodnoty a oni sa vracajú  do mesta, z ktorého v zúfalstve a beznádeji zutekali. Nech teda „Emaus“, ako pedagogická inštitúcia,  sprítomňuje živého Krista, ktorý sklamaných posilňuje a vracia na miesto, kde majú pôsobiť a vydať svedectvo.

8. Filozofowie mają ducha przenikliwości serca. Proszę powiedzieć, czy pedagogika katolicka jako nurt refleksji, dziedzina nauki rozwinie się w najbliższym czasie?

Każdy nauka ma szansę sie rozwinąć, i pedagogika także. Ku temu potrzebne są ludzie otwartego serca, którzy realnie zachwycą, teraz pozytywne, zaoferują rozwiązania w taki sposób jak swoją wizję prowadzącą do życia. Należy też pamiętać, że być pedagogiem to powołanie, to nie może być tylko zatrudnienie.

Každá veda má šancu rozvinúť sa, i pedagogika. K tomu sú potrební ľudia otvoreného srdca, ktorí zachytia reálno, t.j. negatíva i pozitíva súčasnosti, ponúknu riešenia a hľadajú spôsob, ako svoje vízie uviesť do života. Dôležité je si tiež uvedomiť, že byť pedagógom je povolanie, to nemôže byť zamestnanie.

9. Czego by Ksiądz Biskup życzył tym, którzy naukowo i badawczo zajmują się pedagogiką katolicką?

Na pierwszym miejscu musi być miłość ku człowiekowi, którego mamy przed sobą, a któremu chcemy pomóc, aby znalazł swoje miejsce w życiu i zył radośnie. Dla pedagoga największym szczęściem ma być szczęście jego wychowanków, czyli wszystkich tych, którzy przy nim wzrastają. Wszystkim pedagogom życzę wiele radości i wdzięczności w sercach ich wychowanków a wszystkim błogosławię.

Na prvom mieste musí byť láska k človekovi, ktorého máme pred sebou, a ktorému chceme pomôcť, aby našiel miesto v živote a žil radostný život. Pre pedagóga má byť najväčším šťastím šťastie jeho žiakov, t.j. všetkých tých, ktorí pri ňom rástli. Všetkým pedagógom prajem veľa radosti a vďačnosti v srdciach ich žiakov a všetkým žehnám.

 

Mons. Stanislav Stolárik

                                                                                                    košický pomocný biskup