• Foto-01.jpg
  • Foto-02.jpg
  • Foto-03.jpg
  • Foto-04.jpg
  • Foto-05.jpg
  • Foto-06.jpg
  • Foto-07.jpg
logo2

 


Recenzent: Prof. dr hab. Nella Nyczkało

 

Recenzja książki pod red. ks. dra hab. Jana Zimnego,

,,Wartość autorytetu w procesie pedagogicznym”, Stalowa Wola – Ružomberok 2008, ss.374

 

Nie ma wątpliwości, że autorytet jest zjawiskiem o charakterze społecznym. Być autorytetem, to być za autorytet uznanym. Oznacza to, że nie można bezpośrednio stworzyć autorytetu, arbitralnie powołać go do istnienia. Na autorytet trzeba zapracować, zasłużyć w oczach opinii społecznej. Wartością najogólniej zdefiniowaną w ujęciu D. Dobrowolskiej (1974) jest wszystko to, co stanowi przedmiot potrzeb, postaw, dążeń i aspiracji człowieka. Może to więc być przedmiot materialny, osoba, instytucja, idea, rodzaj działania, typ stosunków społecznych itp. Wartości i potrzeby wyznaczają pole autorytetu, będąc niezbędnym warunkiem jego powstania, ale posiadanie określonych wartości nie decyduje jeszcze o autorytecie. Także według E. Fromma (1983) znaczenie autorytetu polega na wzmocnieniu poczucia własnej wartości, odczuwaniu szacunku do samego siebie, zaspokojeniu potrzeby uznania, dominowania lub chęci podporządkowania się innym. Poczucie własnej wartości odbija się na stosunku do innych ludzi, decyduje też o stosunku do autorytetu; może on być nacechowany niezależnością, wzajemnością lub dwustronnością albo może się opierać na jednostronnym szacunku i uznaniu.

Ukazana na rynku wydawniczym publikacja na temat wartości autorytetu w procesie pedagogicznym, stanowi panoramę artykułów 23 autorów przedstawiających zagadnienie w różnym aspekcie. Autor, pod którego redakcją została wydana książka daje wprowadzenie w tematykę od strony katolickiej, ukazując wiarę jako fundament autorytetu nauczyciela. Po nim przybliżona została postać Abp. Ignacego Tokarczuka jako autorytetu moralnego przełomu XX i XXI wieku w 90-tą rocznicę jego urodzin. W dalszej części problem autorytetu ukazany został w aspekcie pastoralnym, pedagogicznym, socjologicznym z elementami i przykładami praktycznymi. Bogactwo ujęcia zagadnienia czyni publikację o szerokim zainteresowaniu czytelniczym. Jest ona lekturą dla każdego czytelnika, który jest zainteresowany tą problematyką.

Autorzy w swoich artykułach wnikliwie a zarazem w sposób kompetentny przedstawiają aktualny stan badań i swój punkt widzenia na temat autorytetu. Autorami tych cennych opracowań są specjaliści z różnych dziedzin z kraju i z zagranicy m.in. ze Słowacji i Ukrainy. To swoiste i panoramiczne przedstawienie wartości autorytetu w procesie pedagogicznym, daje czytelnikowi dobry i kompetentny pogląd na tę kwestię.

Biorąc pod uwagę fakt, iż na rynku wydawniczym nie często ukazują się publikacje poświęcone zagadnieniu autorytetu, pozycja ta winna stać się pomocą i lekturą dla wychowawców, dydaktyków – w sumie dla każdego, komu leży na sercu sprawa bycia autorytetem i poznawania autorytetów.

W dzisiejszych czasach odnosi się wrażenie, iż uznawanie autorytetów nie jest w modzie. Obecnie zapewnia się młodzieży swobodę i poszanowanie ich praw, jednak wciąż poszukiwanie autorytetów powinno odgrywać ważna rolę w ich prawidłowym wychowaniu. Tworzenie autorytetów wiążę się z pewnym ograniczeniem wolności, co zapobiega niepożądanym zachowaniom. Wychowawcy i nauczyciele, którzy są dla swoich wychowanków autorytetami mają na nich pozytywny wpływ. Młodzież chętnie zaufa takiemu nauczycielowi i podporządkuje się jego władzy. Jednak nie należy nadużywać tej władzy, gdyż może to pozbawić ciężko wypracowanego autorytetu.

Takich ludzi jak Jan Paweł II jest niewiele mimo tego autorytetem moralnym może być każdy człowiek, dający swoim życiem świadectwo akceptowanych powszechnie zasad oraz dążeń. Najczęściej autorytet odnajdujemy w rodzicach, nauczycielach, w środowisku, w który żyjemy czy w literaturze. Najważniejsze jest to, aby w naśladowanej przez nas osobie odnaleźć cechy, które sami chcielibyśmy posiadać, takie chociażby jak honor, odwaga, męstwo, mądrość. Bardzo ważny jest odpowiedni wybór autorytetu, ponieważ w dzisiejszych czasach błędnie można przyjąć za autorytet osobę medialną, która stara się skierować naszą uwagę na rzeczy błahe, nie mające większego znaczenia. Tym samym odwracają ją od ważnych spraw. Nie można pozwolić na ukształtowanie w nas błędnych postaw przez te pseudo moralne autorytety, gdyż to spowoduje wypaczenie naszej osobowości.