• Foto-01.jpg
  • Foto-02.jpg
  • Foto-03.jpg
  • Foto-04.jpg
  • Foto-05.jpg
  • Foto-06.jpg
  • Foto-07.jpg
logo2

 


Recenzent: Prof. Dr hab. Jerzy Szczerbiak

 

Recenzja książki pod. red. Prof. Nelli Nyczkało, ks. Prof. Jana Zimnego

Semper in altum. Zawsze wzwyż”. Stalowa Wola 2010, ss.862

 

W warunkach reform systemu edukacji, rozwoju europejskiej przestrzeni kulturowej ostro powstają problemy pedagogiczne związane z kształtowaniem i rozwojem cech moralnych i duchowych. Dlatego podejście indywidualne jest warunkiem niezbędnym dla rozwoju człowieka XXI wieku. Ostatnio w pedagogice pojawiają się badania, w których przeprowadzono analizę różnych aspektów wychowania chrześcijańskiego. Idee pedagogiczne chrześcijaństwa aktywnie omawiają na łamach mediów edukacyjnych i konferencjach naukowych, rozpatrują w badaniach monograficznych i artykułach naukowych. Odwołanie się do religii jako duchowego skarbu kultury ludzkiej i symbolu tożsamości narodowej jest zjawiskiem logicznym i naturalnym we współczesnych warunkach przewartościowania oraz zmiany hierarchii wartości.

Ważną jest analiza pedagogiczna roli osobowości w historii, w tym Papieża Jana Pawła II, którą autorzy „Semper in altum. Zawsze wzwyż” rozpatrują w kontekście ustaleń teoretycznych z późniejszym praktycznym zastosowaniem w wychowaniu współczesnej młodzieży. Autorzy artykułów naukowych podkreślają, iż Jan Paweł II zapoczątkował prawdziwe przemiany rewolucyjne roli i znaczenia działalności oświeceniowej Kościoła katolickiego we współczesnym świecie, stał się prawdziwym apostołem pokoju i jednoczenia się duchowego nie tylko Wschodu z Zachodem a też całej społeczności międzynarodowej.

 Należy pamiętać, że badania ścieżki życiowej i twórczej wielkiego Papieża, omawiają tak teologowie, psycholodzy jak i filozofowie, historycy i nauczyciele. Naukowcy z różnych krajów, wyznań i kierunków zgadzają się, iż Karol Wojtyła jako wybitny teolog i filozof, utalentowany pisarz, erudyta i poliglota był osobowością wielostronną z wybitnymi zdolności i nieprzeciętnymi talentami. Jego dziedzictwo duchowe, filozoficzne i pedagogiczne jest systemem wielostronnym, cennym dla nauki pedagogicznej.

Analizując badanie naukowe „Semper in altum. Zawsze wzwyż”, pod redakcją ks. Prof. Dr hab. Jana Zimnego i prof. Dr hab. Nelli Nyczkało - członka Akademii Nauk Pedagogicznych Ukrainy, nie można nie wspomnieć, że swoistym hasłem pontyfikatu pierwszego wśród Słowian Papieża były słowa: „Nie lękajcie się! Otwórzcie drzwi Chrystusowi!”. Papież w swoim życiu odważnie i wytrwale powtarzał to motto, przez przykład osobisty wdrażał zasady chrześcijańskie będące podstawą do zmian społecznych i politycznych.

Zwróćmy uwagę, iż 263-Papież jako Zwierzchnik Kościoła katolickiego kierował nim przez niemal 27 lat. Kanonizował więcej świętych niż wszyscy poprzedni papieże razem. Odbył ponad 100 pielgrzymek apostolskich po świecie, podczas których odwiedził ponad 130 krajów naszej planety. W ten sposób Papiez spotkał się z prawie 18 milionami chrześcijan, katolików i członków innych kościołów świata.

Biorąc pod uwagę stosunkowo dużą ilość publikacji rozpatrujących działalności oświeceniową Papieża Jana Pawła II, obecna praca analizuje osiągnięcia naukowe według kilku części tematycznych: nauczanie Papieża, jego dziedzictwo duchowe i naukowe, wspomnienia i relacje świadków.

Wśród autorów polskich na ukraińskich czytelnikach wielce pozytywne wrażenie sprawiają badania naukowe profesorów: K. Bełcha, Z. Wiatrowskiego, S. Kaczora, J. Kunikowskiego, S. Sojki, Z. Nareckiego, K. Szmulewicza itd. Wśród ukraińskich autorów podstawowe idee chrześcijaństwa w kontekście współczesnych nauk pedagogicznych analizowali: A.Wychruszcz, O. Dubaseniuk, A. Woźniak, B. Kremień, H. Choruży, N. Nyczkało, W. Poliszczuk.

Nowości naukowe i znaczenie teoretyczne pracy polega na tym, iż autorzy przeprowadzili całościowe historycznie obiektywne wyświetlanie zasad edukacyjnych doktryny Kościoła katolickiego, wyodrębnili podstawy koncepcyjne teorii i praktyki wychowania religijnego i moralnego opracowane przez Jana Pawła II. Na podstawie analizy publikacji naukowych autorów (T. Zacharuka, A. Matwijenko, R. Czupryka, W. Kędziora itd.) można stwierdzić, że jeśli by Jan Paweł II nie miał obowiązków biskupich i kontynuowałby działalność naukową, to bez wątpliwości stałby się jednym z największych uczonych swego czasu. Bibliografia prac Karola Wojtyły do czasu papiestwa składa się z 435 tytułów różnych publikacji.

Odznaczyć warto logiczną pobudowę książki. Podstawą jest proces rozwoju osobowości od urodzenia do śmierci. Dlatego właśnie redaktorzy książki (prof. ks Jan Zimny i prof. Nela Nyczkało) dobrali artykuły, w których kolejno przeanalizowane zostały podstawy prawne rodziny (Abp A. Dzięga), Lista Praw Człowieka od 1983 r. do dnia dzisiejszego nie traci na znaczeniu. Wartości etyczne w pracach Jana Pawła II (J. Pyłyński), ocena przez Papieża dziecka jako daru Bożego, problem życia, system wartości, ochrona praw dziecka, zmiana wychowania na samowychowanie (J. Zimny), ustanowienie wartości religijnych w rodzinie, pragnienie do dobra i prawdy (L. Idec), sprawiedliwość i spójność społeczna (A. Kuźmiński), poglądy Papieża na problem jedności Wspólnoty Europejskiej (O. Mocyk), te i inne problemy w kontekście dziedzictwa Papieża słowiańskiego pozostają priorytetowymi w XXI wieku. Oprócz wyżej wymienionych wyodrębnić warto problem Ojczyzny (N. Nyczkało) oraz edukacji patriotycznej (J. Kunikowski). Szczególne zainteresowanie wywołują wspomnienia ludzi, którzy mieli szczęście spotkać się z Janem Pawłem II (A. Wychruszcz, E. Pytlak, T. Graca, P. Bucoń).

Należy zauważyć, że Papież polskiego pochodzenia przyśpieszył upadek komunizmu w ZSRR i wyzwolenie całej Europy Wschodniej od reżimu ateistycznego. Pod jego kierownictwem Watykan nawiązał stosunki dyplomatyczne z ponad stu krajami, w tym z Ukrainą. Przyjemnym jest fakt, że w historii Stolicy Apostolskiej Jan Paweł II stał się pierwszym i jedynym papieżem, który odwiedził Ukrainę. Podczas wizyty Papieża w czerwcu 2001 r. Ojciec Święty chciał po raz kolejny wykazać jedność chrześcijańskich kościołów, prosząc Boga o błogosławieństwo dla Ukrainy.

Praktyczne znaczenie badania polega na tym, że będzie to solidny fundament dla dalszych badań pedagogicznych, szczególnie w tak ważnym kierunku edukacji narodowej, jak wychowanie moralne młodzieży w ramach współpracy szkoły, Kościoła i społeczeństwa, oraz sposoby, aby pokazać wykorzystanie twórcze przeszłości w warunkach obecnych, będzie służyć ochronie i przekazaniu doświadczeń historycznych i pedagogicznych z wykorzystaniem podczas czytania kursu „Historii pedagogiki”, kilka tematów na kurs „Pedagogiki społecznej” kursu „Teoria i metody wychowania młodzieży ukraińskiej”, „Etyki chrześcijańskiej” dla studentów uczelni wyższych różnych poziomów akredytacji oraz w przygotowaniu katechetów i nauczycieli etyki chrześcijańskiej, w tworzeniu nowych podręczników z pedagogiki, historii pedagogiki, historii kultury, religii, promować będzie twórcze wykorzystanie historycznego chrześcijańskiego doświadczenia edukacyjnego w nowoczesnych warunkach rekonstrukcji edukacji ukraińskiej, zwłaszcza w rozwiązywaniu konkretnych problemów i organizacji społecznej pracy wychowawczej pozalekcyjnej i pozaszkolnej w szkołach średnich, mających na celu moralne wychowanie uczniów. Naszym zdaniem, tłumaczenie tej książki na język ukraiński wywoła ogromne zainteresowanie wśród miejscowych badaczy.