• Foto-01.jpg
  • Foto-02.jpg
  • Foto-03.jpg
  • Foto-04.jpg
  • Foto-05.jpg
  • Foto-06.jpg
  • Foto-07.jpg
logo2

 

Recenzent: ks. Dr hab. Jan Zimny prof. KUL

 

Recenzja książki prof. Dr hab. Stefana Możdżenia,

„Historia wychowania”, T.1-3, Sandomierz 2006.

 

Historia wychowania jest swoistą dyscypliną naukową oscylującą na pograniczu historii i pedagogiki, jednak z wyraźną tendencją w stronę tej drugiej. Wiemy, że metody badawcze w zakresie rekonstrukcji procesu dziejowego grawitują ku naukom historycznym, w kwestii zaś jego analizy ku metodom badań charakterystycznych dla nauk o wychowaniu. Problematyka historyczno - pedagogiczna musi być bowiem rozpatrywana na tle ogólnego rozwoju dziejów.

Książka autorstwa prof. dr hab. Stefana Możdżenia, składająca się z trzech tomów obejmuje problematykę wychowania począwszy od starożytnego Egiptu do 1945 roku. Pierwszy tom liczący 431 stron, obejmuje myśl historii wychowania począwszy od wychowania u Sumerów, poprzez starożytną Grecję, wychowanie hellenistyczne, rzymskie, pedagogię Jezusa i OO. Kościoła. W dalszej części znajdujemy zarys szkolnictwa w różnej kulturze. Tom drugi liczący 397 stron, obejmuje historię wychowania od 1795 do 1918 roku. Autor szeroko przedstawia w nim panoramę szkolnictwa w wymiarze europejskim ze szczególnym uwzględnieniem rzeczywistości polskiej. Skrupulatne opracowanie pozwala czytelnikowi szczegółowo poznać myśl pedagogiczną w Europie Zachodniej i jej wpływ na ziemie polskie. Część druga tomu ukazuje szkolnictwo i pedagogikę na ziemiach polskich w czasach zaborów a kolejna poświęcona jest ożywieniu edukacyjnemu i próbie odbudowy szkolnictwa polskiego.

Liczący 275 stron tom trzeci, ukazuje historię wychowania za lata 1918-1945. Składa się z sześciu rozdziałów, gdzie autor omawia główne kierunki pedagogiczne i reformę szkolną w wybranych krajach Europy. Dalej prezentuje szkolnictwo z uwzględnieniem szkolnictwa polonijnego oraz na ziemiach polskich w czasie II wojny światowej. W ostatnim rozdziale przybliżony został program polityki oświatowej w Polsce powojennej. W końcowej części znajdziemy chronologiczny układ faktów z dziejów wychowania.

Dzieło prof. Stefana Możdżenia stanowi bogaty i cenny wkład do histografii  wychowania. Jest to gruntowne, wnikliwe i oryginalne dzieło syntezy dziejów oświaty i wychowania. Autor rzeczowo i wnikliwie przedstawił problematykę wychowania i myśli pedagogicznej w kontekście uwarunkowań społeczno-politycznych, gospodarczych i kulturalnych. Struktura całości i poszczególnych tomów są przejrzyste, logiczne i merytorycznie uzasadnione. Napisana została językiem naukowym, jasnym, prostym,  pięknym, zwięzłym i potoczystym.

„Historia wychowania” winna być użytecznym podręcznikiem dla studentów wielu kierunków studiów. Mądrość autora jest specyficznym wyrazem jego indywidualności. Twórca tego pięknego dzieła wpisuje się w bogactwo literatury polskiej. Zatem publikację należy włączyć do kanonu literatury z zakresu pedagogiki, dyscypliny współpracującej z filozofią wychowania, psychologią wychowawczą oraz socjologią edukacji – nauką teoretyczną, praktyczną, empiryczną. Pozycja będzie pomocna także dla duszpasterzy, szczególnie pracujących na odcinku wychowania młodzieży.

 

Ks. dr hab. Jan Zimny, prof. KUL