• Foto-01.jpg
  • Foto-02.jpg
  • Foto-03.jpg
  • Foto-04.jpg
  • Foto-05.jpg
  • Foto-06.jpg
  • Foto-07.jpg
logo2

 


Recenzent: Bp prof. dr hab. Stanisław Stolarik

 

Recenzja książki: Prof. zw. dr hab. Nelli Nyczkało

,,Pedagogia Jana Pawła II w XXI wieku. Teoria i praktyka”, Stalowa Wola 2008, ss.459

 

Publikacja z zakresu pedagogiki, która przybliża nam nieocenionego Pedagoga przełomu wieków, stanowi ważną i cenną pozycję książkową. Już po wstępnym przejrzeniu zawartości publikacji można się szybko przekonać, jak wielkim Wychowawcą ostatnich dziesięcioleci był Sługa Boży Jan Paweł II. Autorka we wstępnie podkreśla, że osoba Jana Pawła II, przez wielu nazywanego Janem Pawłem Wielkim, była i pozostanie ogromnym darem dla Kościoła i świata. Ojciec Święty pozostawił po sobie czytelne świadectwo człowieczeństwa oraz wiary w Jezusa Chrystusa. Nie mniej wartościowym skarbem jest jego nauczanie, jako głowy Kościoła na ziemi. Sługa Boży Jan Paweł II stał się wychowawcą wielu pokoleń. Zapewne opracowanie to klasyfikuje się wyraźnie w nurcie personalistycznym. Bowiem należy pamiętać, że proces wychowania rozgrywa się w specyficznym napięciu, jakie powstaje między naturą a kulturą a także transcendencją. Człowiek jest istotą naturalną kulturalną i jednocześnie nadnaturalną i nad kulturalną (tzn. transcendującą naturę i kulturę).

Autorka słusznie zauważa i idzie drogą myśli Jana Pawła II ukazując, że najwyższym celem wychowania jest uzdalnianie podmiotu (wychowanka) do przyjęcia kierownictwa nad własnym procesem rozwoju. Chodzi o takie ujmowanie wychowania, które zbliża je do procesu wzbudzenia osoby w wychowanku. Wychowanek nie jest uważany za rzecz do napełnienia jej czymkolwiek ani też nie jest on istotą do ćwiczenia (szkolenia), lecz jest osobą, którą należy w nim wzbudzić. Jedynie jeśli się uznaje wartość osoby ludzkiej jako posiadacza wartości, można postępować w procesie rozwoju osobowego. Zatem personalizm ukazany w publikacji na kanwie pedagogiki oprócz wartości podkreśla także wartości wspólnotowego charakteru życia i wychowania, akcentując zwłaszcza problem dobra wspólnego. Dobro takie jest sumą dóbr indywidualnych ludzi, stanowi nową i wyższą wartość. Personalizm uznaje wartość dobra wspólnego za podstawę życia społecznego a jednocześnie podkreśla, że nie może ono naruszać dobra człowieka jako osoby. Sensem życia społecznego jest wszechstronny rozwój osoby ludzkiej, nad którą nie może być wyższych celów, z powodu których mogłaby być ona traktowana jako środek. Dla przybliżenia całości koncepcji wychowania według Jana Pawła II, w kolejną rocznicę Jego śmierci, ukazała się znakomita publikacja. Autorka ukazuje w książce wielkie dziedzictwo Ojca Świętego głównie jako nieocenionego pedagoga i psychologa.

Jednym z mierników wartości opracowania jest fakt, iż wydanie pierwsze dość szybko się wyczerpało i ukazał się kolejny nakład, który trafił już na półki wielu uniwersytetów, bibliotek, czytelni nie tylko w Polsce, ale na Ukrainę, Słowacje, Czech i Węgry. Biorąc pod uwagę fakt, iż obecnie, wobec powodzi informacyjnej i publikacyjnej, nie jest łatwo by kolejna publikacja znalazła swe miejsce i została rozpoznana jako wartościowa i godna uwagi. Myślę, że można a nawet należy powiedzieć, że owa publikacja jednoznacznie wpisuje się do kanonu opracowań dotyczących wiernego Przyjaciela Boga i człowieka, żywego świadka wiary.

Wskazane jest tez podkreślić, iż publikacja znalazła zainteresowanie wśród wielu gremiów osobowych, naukowych, świeckich i kościelnych. Praca ta oparta na badaniach, których wyniki stanowiły w znacznym stopniu podstawę wytyczenia założeń celów i myśli w niej zawartych. Książka ta łączy w sobie dwie funkcje, teoretyczną i praktyczną. Z jednej strony przybliża pewne założenia wynikające z nauczania Jana Pawła II a z drugiej wyraźnie pokazuje praktyczne działania pedagogiczne.

Struktura pracy jest prosta, czytelna i ze wszech miar logiczna. Zawartość publikacji otwiera słowo Bp Prof. Andrzeja Dzięgi – Biskupa sandomierskiego, wprowadzenie ks. dra hab. Jana Zimnego. Po tym następują kolejne części opracowania. W pierwszej Jan Paweł II ukazany został jako twórca pedagogiki i pedagogii. W drugiej części myśl ta została poszerzona przez filozoficzne podstawy pedagogiki i główne kierunki oddziaływania wychowawczego Jana Pawła II wraz z zapleczem badawczym. Z kolei w części trzeciej ukazane zostało wychowanie do miłosierdzia. W następnej zaś części szeroko zostały przedstawione pedagogiczne idee Jana Pawła II o wychowaniu młodzieży. Jesteśmy świadomi, że Jan Paweł II odegrał wielką rolę w dowartościowaniu rodziny i jej funkcji w procesie pedagogii. Ostatnia część, czyli piąta, ukazuje wychowawczą rolę rodziny w nauczaniu Ojca Świętego. W zakończeniu autorka ukazuje przyszłość pedagogii Ojca Świętego z zastosowaniem dla czasów współczesnych.

Bez wątpienia o wysokiej wartości książki decyduje jej szata edytorska i opracowanie graficzne. Wśród dużej ilości starannie dobranej literatury i narzędzi badawczych, zwracają uwagę czytelnika. Niezaprzeczalną wartością omawianej książki jest też pokazanie osoby Jana Pawła II jako pedagoga na dziś i jutro. Należy przypuszczać, iż założenia autorki zostały w pełni zrealizowane. Z drugiej strony należy mieć świadomość, że nie jest możliwe całkowite wyczerpanie owego tematu w jednej publikacji, czyli nie można w pełni wykorzystać bazy źródłowej, a co za tym idzie uniknąć uproszczeń, skrótów, luk, wycinkowego potraktowania problemów. Wyliczanie takich usterek nie ma raczej w przypadku tego rodzaju publikacji szczególnego uzasadnienia. Trzeba wszak zaznaczyć, że do osiągnięcia jakiegokolwiek znaczącego postępu wiedzy na ten temat, konieczne jest podjęcie dalszych badań i opracowań w oparciu nie tylko o polską literaturę przedmiotu, ale również o obcojęzyczną.

Reasumując, po zapoznaniu się z książką Prof. Nelli Nyczkało niewątpliwie można dojść do wniosku, że niekiedy jedna osoba odmienia oblicze całego świata, zmienia jego bieg myślenia. Na zakończenie warto dodać, że publikacja okazała się bardzo potrzebna i spotkała się z dużym zainteresowaniem. Z pewnością jej walory zdecydowały o tym, że ukazało się już kilka recenzji na jej temat i dotarła ona do znakomitych osób Kościoła w Polsce i w Europie.